Bilirkişi Raporu Tebliği
Mahkemenin görevlendirdiği uzman, teknik veya hesap gerektiren bir konuda görüşünü yazdı. Tebliğden itibaren 2 hafta içinde itiraz edebilirsiniz.
Bu belge ne?
Bilirkişi raporu, hâkimin hukuk dışında özel veya teknik bilgi gerektiren bir konuda (hesaplama, kusur oranı, imza incelemesi, yapı hasarı, tıbbi durum, muhasebe) görevlendirdiği uzmanın veya uzman kurulunun yazılı görüşüdür (HMK m. 266). Rapor mahkeme aracılığıyla taraflara tebliğ edilir.
Raporda “İNCELEME”, “TESPİT”, “DEĞERLENDİRME” ve “SONUÇ VE KANAAT” başlıkları bulunur; hesap raporlarında tablolar, kusur raporlarında yüzde oranları yer alır. Bilirkişi hukuki değerlendirme yapamaz; yalnızca teknik konuda görüş bildirir (HMK m. 279/4).
Ceza davalarında da bilirkişi raporu düzenlenebilir (CMK m. 62 vd.); taraflar rapora karşı görüş bildirebilir ve kendi uzmanlarından mütalaa alabilir (CMK m. 67/6).
Sizin için ne anlama geliyor?
Rapor mahkemeyi bağlamaz; hâkim raporu diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir (HMK m. 282). Ancak uygulamada raporlar kararı büyük ölçüde etkiler; bu nedenle itiraz süresi önemlidir.
Tebliğden itibaren iki hafta içinde raporda eksik bulduğunuz noktaların tamamlattırılmasını, belirsiz noktaların açıklattırılmasını veya yeni bir bilirkişi görevlendirilmesini isteyebilirsiniz (HMK m. 281/1). Mahkeme gerekli görürse ek rapor alır veya yeni bilirkişi atar (HMK m. 281/2-3).
İtiraz somut olmalıdır: hangi hesabın, hangi kabulün, hangi belgenin yanlış veya eksik olduğunu belirtin. “Rapora itiraz ediyorum” demek yeterli görülmeyebilir.
Kendi masrafınızla bir uzmandan uzman görüşü (mütalaa) alıp dosyaya sunabilirsiniz (HMK m. 293). Bu bir bilirkişi raporu değildir ama mahkemenin yeni rapor almasına gerekçe olabilir.
Hangi süre işliyor?
- HesaplaRaporun tebliğinden itibaren 2 hafta içinde itiraz / ek rapor veya yeni bilirkişi talebi.HMK m. 281/1
- Mahkeme ek süre verdiyse tutanaktaki süre; adli tatil kuralına dikkat.HMK m. 90, 104
Süreler tebliğ tarihinden işler; tebliğ günü sayılmaz, son gün tatile denk gelirse izleyen iş gününe uzar. Hesaplayıcı adli tatil ve e-tebligat kurallarını da uygular.
Şimdi ne yapmalı?
- 1
Raporu baştan sona okuyun; “Sonuç ve Kanaat” bölümündeki rakam ve oranları dava dilekçesindeki taleplerle karşılaştırın.
- 2
Hesaplamalarda kullanılan verileri (maaş, tarih, faiz, metraj) kendi belgelerinizle kontrol edin; hatalı veya eksik veriyi belgesiyle gösterin.
- 3
İtiraz dilekçesini iki hafta içinde mahkemeye verin; eksik ve belirsiz noktaları madde madde yazın, gerekiyorsa yeni bilirkişi talep edin.
- 4
Teknik konuda kendi uzmanınızdan yazılı görüş alabiliyorsanız dilekçeye ekleyin (HMK m. 293).
- 5
Rapor lehinizeyse itiraz etmenize gerek yoktur; ancak karşı tarafın itirazına karşı görüşünüzü bildirebilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- İtiraz süresini kaçırıp duruşmada itiraz etmeye çalışmak: mahkeme süresi geçen itirazı dikkate almayabilir.
- Genel ve gerekçesiz itiraz: somut hata gösterilmeyen itirazlar çoğunlukla reddedilir.
- Rapordaki hukuki değerlendirmeleri kabul etmek: bilirkişi hukuki konuda görüş bildiremez; bu kısımlar hâkimin takdirindedir.
- Raporu nihai karar sanmak: karar, tüm deliller değerlendirilerek gerekçeli kararla verilir.
Belgede geçen ifadeler
Bu tür belgelerde sık görülen başlık ve cümleler; elinizdeki belgeyle karşılaştırın.
Dayanak mevzuat
- 6100 s. HMK m. 266-287, 293
- 6754 s. Bilirkişilik Kanunu
- 5271 s. CMK m. 62-73
Güncel metinler için mevzuat.gov.tr'ye bakın; parasal sınırlar her yıl değişir.
Sık sorulan sorular
Rapora itiraz etmemek raporu kabul ettiğiniz anlamına gelmez, ancak mahkeme çoğunlukla itiraz edilmeyen raporu esas alır. Süresi geçtikten sonra yapılan itirazlar dikkate alınmayabilir; istinaf aşamasında da rapora karşı ilk kez itiraz etmek zordur.
Hayır. Yeni bilirkişi görevlendirmesi mahkemenin takdirindedir; raporda gerçekten eksiklik veya çelişki bulunduğunu somut olarak göstermeniz gerekir. Çoğu zaman önce aynı bilirkişiden ek rapor alınır.
Ücret, delil avansı olarak delile dayanan taraftan peşin alınır; yargılama sonunda davada haksız çıkan tarafa yükletilir (HMK m. 323, 326).
İlgili belgeler
Hukuki tavsiye değildir. Bu rehber kanun metinlerine dayanan genel bilgilendirmedir; süreler ve sonuçlar somut olaya, tebligatın usulüne ve mahkeme uygulamasına göre değişebilir. Belgeyi alır almaz bir avukata danışın; gelir durumunuz uygunsa baronun adli yardım bürosuna başvurabilirsiniz.
AwuCat bağımsız bir yazılımdır; T.C. Adalet Bakanlığı veya UYAP ile resmi bir bağlantısı yoktur. "UYAP" ilgili hak sahibinin tescilli markasıdır ve yalnızca dosya uyumluluğunu belirtmek için anılır.
Diğer belgeler: Tebligat ve Tebliğ Mazbatası (e-Tebligat dahil) · Ödeme Emri (İlamsız İcra Takibi) · Ödeme Emri (Kambiyo Senedi: Çek, Bono, Senet) · İcra Emri (İlamlı İcra Takibi) · Haciz İhbarnamesi (89/1, 89/2, 89/3) · Dava Dilekçesi Tebliği (Size Dava Açıldı) · Tensip Zaptı (Tensip Tutanağı) · Duruşma Günü Tebliği (Davetiye / Çağrı Kâğıdı) · Gerekçeli Karar · İstinaf / Temyiz Dilekçesi Tebliği (Karşı Taraf Kanun Yoluna Gitti) · İddianame ve Kovuşturmaya Çağrı · Uzlaşma (Uzlaştırma) Daveti ve Teklifi · Trafik Cezası Tutanağı ve İdari Yaptırım Kararı · Tüketici Hakem Heyeti Kararı