Tensip Zaptı (Tensip Tutanağı)
Mahkeme, dava dosyasını yargılamaya hazırlarken aldığı ara kararları listeler. İçinde kesin süreler ve ilk duruşma günü olabilir.
Bu belge ne?
Tensip zaptı (tensip tutanağı), hâkimin dava dilekçesini inceledikten sonra dosyayı yargılamaya hazırlamak için aldığı ilk ara kararları içeren tutanaktır (HMK m. 137 vd.). “GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ” başlığı altında numaralı maddeler hâlinde yazılır ve genellikle davacıya, davalıya ve ilgili kurumlara tebliğ edilir.
Tipik bir tensipte şunlar bulunur: dava dilekçesinin davalıya tebliğine ve cevap süresine ilişkin karar; harç ve gider avansının yatırılması için verilen kesin süre (HMK m. 120/2); tarafların delillerini ve tanık listelerini bildirmesi; kurumlara yazılacak müzekkereler (banka, tapu, SGK, nüfus); varsa ihtiyati tedbir talebi hakkında karar; ön inceleme duruşmasının günü ve saati (HMK m. 139).
Ceza davalarında iddianamenin kabulünden sonra düzenlenen benzer tutanak da “tensip zaptı” olarak anılır (CMK m. 175-176): sanığa iddianamenin tebliği, duruşma günü, tanıkların ve müdafinin çağrılması gibi hazırlık işlemlerini içerir.
Sizin için ne anlama geliyor?
Tensip bir karar değildir; davayı kazandığınız ya da kaybettiğiniz anlamına gelmez. Ancak içindeki kesin süreler bağlayıcıdır: kesin süre içinde yapılmayan işlem (örneğin gider avansının yatırılmaması, tanık listesinin verilmemesi) o hakkın kaybına yol açabilir (HMK m. 94).
Gider avansı davacı için bir dava şartıdır (HMK m. 114/1-g); tensipte verilen iki haftalık kesin sürede tamamlanmazsa dava usulden reddedilebilir (HMK m. 120/2). Davalı için de delil avansı istenebilir; yatırılmazsa o delile dayanmaktan vazgeçilmiş sayılır (HMK m. 324).
Tensipte yazan ön inceleme duruşması davetiyesinde, duruşmaya gelmemenin sonuçları ihtar edilir: geçerli mazeret olmadan gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez (HMK m. 139, 147).
Tensipte “dilekçeler aşaması tamamlandıktan sonra…” gibi ifadeler, iddia ve savunmanın belirli bir aşamadan sonra genişletilemeyeceğini hatırlatır (HMK m. 141). Eksik bıraktığınız bir delili sonradan eklemek zorlaşabilir.
Hangi süre işliyor?
- HesaplaTensipte verilen kesin süreler (çoğunlukla 2 hafta) tebliğden itibaren işler; süreyi tutanaktaki maddeden kontrol edin.HMK m. 94, 120/2, 140
- HesaplaDavalıysanız cevap dilekçesi için 2 hafta (tensip cevap süresini yeniden başlatmaz; dava dilekçesinin tebliğinden işler).HMK m. 127
- Ön inceleme duruşması: davetiyedeki gün ve saat.HMK m. 139, 147
Süreler tebliğ tarihinden işler; tebliğ günü sayılmaz, son gün tatile denk gelirse izleyen iş gününe uzar. Hesaplayıcı adli tatil ve e-tebligat kurallarını da uygular.
Şimdi ne yapmalı?
- 1
Tutanağı madde madde okuyun; sizinle ilgili her maddenin yanına ne yapmanız gerektiğini ve son günü yazın.
- 2
Gider avansı veya delil avansı istenmişse tutarı mahkeme veznesine ya da UYAP/e-Devlet üzerinden süresi içinde yatırın; dekontu saklayın.
- 3
Tanık dinletecekseniz tanık listesini (ad, adres, hangi konuda tanıklık edeceği) süresi içinde verin; listede olmayan tanık dinlenmez ve ikinci liste verilemez (HMK m. 240/2).
- 4
Elinizdeki belgeleri asılları veya onaylı örnekleriyle dosyaya sunun; başka kurumlardan getirtilecek belgeler için mahkemeden yazı yazılmasını isteyin.
- 5
Ön inceleme duruşmasına katılın; katılamayacaksanız duruşmadan önce belgeye dayalı mazeret dilekçesi verin.
Sık yapılan hatalar
- Tensipteki kesin süreyi “hatırlatma” sanmak: kesin süre kaçırılınca hak düşer, mahkeme yeni süre vermez.
- Gider avansını “nasıl olsa sonra isterler” diye yatırmamak: davacı için dava şartıdır.
- Tanık listesini eksik verip sonradan eklemeye çalışmak: ikinci liste verilemez.
- Tensibi mahkeme kararı sanıp istinafa gitmek: tensip ara karardır, kural olarak tek başına kanun yoluna götürülemez.
Mahkemece verilen süre içinde dinletilecek tanıkların ad, soyad, adres ve tanıklık edecekleri vakıaların HMK m. 240'a uygun olarak bildirilmesi için taraflar ve vekilleri için dilekçe.
Belgede geçen ifadeler
Bu tür belgelerde sık görülen başlık ve cümleler; elinizdeki belgeyle karşılaştırın.
Dayanak mevzuat
- 6100 s. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 94, 114, 120, 137-142, 147, 240, 324
- 5271 s. CMK m. 175-176
Güncel metinler için mevzuat.gov.tr'ye bakın; parasal sınırlar her yıl değişir.
Sık sorulan sorular
Hayır. Tensip, davanın başında hazırlık amacıyla alınan ara kararlardır; esas hakkında bir hüküm içermez. Kararı, gerekçeli karar tebliğ edildiğinde öğrenirsiniz.
Kesin süre olarak verilmişse o işlemi yapma hakkınız kural olarak düşer (HMK m. 94/3). Kesin olmayan sürelerde mahkeme bir kez daha süre verebilir. Durumu hemen mahkemeye dilekçeyle bildirmek ve mümkünse avukata danışmak gerekir.
Tensipteki ara kararlar tek başına istinaf edilemez; ancak ihtiyati tedbir gibi bazı kararlar için özel itiraz yolları vardır (HMK m. 394). Ara kararın hatalı olduğunu düşünüyorsanız aynı mahkemeden yeniden değerlendirme isteyebilir, nihai kararla birlikte istinafta ileri sürebilirsiniz.
İlgili belgeler
Hukuki tavsiye değildir. Bu rehber kanun metinlerine dayanan genel bilgilendirmedir; süreler ve sonuçlar somut olaya, tebligatın usulüne ve mahkeme uygulamasına göre değişebilir. Belgeyi alır almaz bir avukata danışın; gelir durumunuz uygunsa baronun adli yardım bürosuna başvurabilirsiniz.
AwuCat bağımsız bir yazılımdır; T.C. Adalet Bakanlığı veya UYAP ile resmi bir bağlantısı yoktur. "UYAP" ilgili hak sahibinin tescilli markasıdır ve yalnızca dosya uyumluluğunu belirtmek için anılır.
Diğer belgeler: Tebligat ve Tebliğ Mazbatası (e-Tebligat dahil) · Ödeme Emri (İlamsız İcra Takibi) · Ödeme Emri (Kambiyo Senedi: Çek, Bono, Senet) · İcra Emri (İlamlı İcra Takibi) · Haciz İhbarnamesi (89/1, 89/2, 89/3) · Dava Dilekçesi Tebliği (Size Dava Açıldı) · Duruşma Günü Tebliği (Davetiye / Çağrı Kâğıdı) · Bilirkişi Raporu Tebliği · Gerekçeli Karar · İstinaf / Temyiz Dilekçesi Tebliği (Karşı Taraf Kanun Yoluna Gitti) · İddianame ve Kovuşturmaya Çağrı · Uzlaşma (Uzlaştırma) Daveti ve Teklifi · Trafik Cezası Tutanağı ve İdari Yaptırım Kararı · Tüketici Hakem Heyeti Kararı