Haciz İhbarnamesi (89/1, 89/2, 89/3)
Bir icra dosyasında borçlu olan kişinin sizden alacağı olduğu düşünülüyor (maaş, kira, mevduat, ticari alacak). Süresinde cevap vermezseniz borç sizin zimmetinizde sayılır.
Bu belge ne?
Haciz ihbarnamesi, bir icra takibinde borçlunun üçüncü bir kişideki alacağını haczetmek için o üçüncü kişiye (işveren, banka, kiracı, iş ortağı, müşteri) gönderilen bildirimdir (İİK m. 89). Belge, alacaklının değil icra dairesinin yazısıdır ve genellikle üç aşamalı gelir.
Birinci haciz ihbarnamesi (89/1): Borçluya olan borcunuzu artık borçluya değil icra dosyasına ödemeniz istenir; borcunuz yoksa veya mal elinizde değilse 7 gün içinde icra dairesine itiraz etmeniz gerekir. İtiraz etmezseniz borç zimmetinizde sayılır.
İkinci haciz ihbarnamesi (89/2): Birinciye itiraz edilmemişse gönderilir; yine 7 gün içinde itiraz edebilirsiniz. Üçüncü haciz ihbarnamesi (89/3): İkinciye de itiraz edilmemişse gönderilir; artık itiraz değil, 15 gün içinde menfi tespit davası açmanız gerekir. Açmazsanız borcu icra dosyasına ödemek zorunda kalırsınız.
Sizin için ne anlama geliyor?
Gerçekten borçluya borcunuz varsa (örneğin çalışanınızın maaşı, kiracısı olduğunuz ev sahibi borçluysa kira), ihbarnamedeki tutarı icra dosyasına ödemeniz gerekir; borçluya ödeme yapmaya devam ederseniz aynı borcu ikinci kez ödeme riskiyle karşılaşabilirsiniz (İİK m. 89/1). Maaş haczinde işveren, maaşın haczedilebilir kısmını (kural olarak dörtte biri) keserek dosyaya yatırır (İİK m. 83, 355-356).
Borcunuz yoksa veya ihbarnamedeki tutardan daha azsa, 7 gün içinde yazılı itiraz edin: “borcum yoktur / borcum … TL'dir / mal elimde değildir”. İtiraz için sebep göstermek zorunlu değildir; itiraz, sizi zimmet sonucundan korur. Alacaklı itirazınızın gerçeğe aykırı olduğunu düşünüyorsa icra mahkemesinde tazminat ve ceza davası yoluna gidebilir (İİK m. 89/4, 338).
89/3 aşamasında süre kaçırılırsa borç kesinleşir ve icra dairesi tutarı sizden tahsil eder; ödediğiniz parayı ancak asıl borçludan geri isteyebilirsiniz (İİK m. 89/3). Bu nedenle ilk ihbarnameye cevap vermek en güvenli yoldur.
Bankalara gelen ihbarnamelerde hesap bloke edilir; hesap sahibi olarak size ayrı bir bildirim gelmeyebilir. Hesabınızdaki paranın haczedilmezliğini (maaş, nafaka, emekli maaşı kısmen) ileri sürmek istiyorsanız icra mahkemesine şikâyet yoluyla başvurmanız gerekir (İİK m. 16, 82-83).
Hangi süre işliyor?
- Hesapla89/1 ve 89/2 ihbarnamelerine tebliğden itibaren 7 gün içinde icra dairesine itiraz.İİK m. 89/2-3
- Hesapla89/3 ihbarnamesinin tebliğinden itibaren 15 gün içinde menfi tespit davası.İİK m. 89/3
- Borcu kabul ediyorsanız ödeme icra dosyasına yapılır; ihbarnamedeki süre ve tutara uyun.İİK m. 89/1
Süreler tebliğ tarihinden işler; tebliğ günü sayılmaz, son gün tatile denk gelirse izleyen iş gününe uzar. Hesaplayıcı adli tatil ve e-tebligat kurallarını da uygular.
Şimdi ne yapmalı?
- 1
İhbarnamedeki borçlunun adını ve dosyayı kontrol edin: bu kişiye gerçekten borcunuz veya elinizde ona ait bir mal var mı? Ne kadar?
- 2
Borcunuz yoksa veya farklıysa 7 gün içinde icra dairesine dosya numarasını belirten yazılı itiraz verin (UYAP/e-Devlet üzerinden gönderilebilir) ve alındı belgesini saklayın.
- 3
Borcunuz varsa ihbarnamedeki tutarı süresinde icra dosyasına ödeyin; borçluya ödeme yapmayın. Maaş haczinde aylık kesintiyi dosyaya yatırın ve yazıyla bildirin.
- 4
89/3 aldıysanız ve borcunuz yoksa 15 gün içinde menfi tespit davası açmak için hemen bir avukata başvurun; süre hak düşürücüdür.
- 5
Tüm ihbarnameleri, ödeme dekontlarını ve yazışmaları saklayın; gerçeğe aykırı beyan iddialarına karşı belgeler korur.
Sık yapılan hatalar
- “Ben bu dosyanın tarafı değilim” diye ihbarnameyi görmezden gelmek: itiraz edilmeyen 89/1-2 zimmet sonucu doğurur.
- Borçluya ödemeye devam etmek: aynı borcu icra dosyasına da ödemek zorunda kalabilirsiniz.
- 89/3'e “itiraz” dilekçesi vermek: üçüncü ihbarnamede itiraz değil 15 gün içinde menfi tespit davası gerekir.
- Gerçeğe aykırı itiraz: cezai ve tazminat sorumluluğu doğurabilir (İİK m. 89/4, 338).
Belgede geçen ifadeler
Bu tür belgelerde sık görülen başlık ve cümleler; elinizdeki belgeyle karşılaştırın.
Dayanak mevzuat
- 2004 s. İcra ve İflas Kanunu m. 82-83, 89, 338, 355-356
Güncel metinler için mevzuat.gov.tr'ye bakın; parasal sınırlar her yıl değişir.
Sık sorulan sorular
Borcunuz kalmadığını 7 gün içinde icra dairesine yazılı olarak bildirin (itiraz). İtiraz etmezseniz ihbarnamedeki tutar zimmetinizde sayılır. Yazıya ilişkinin bittiğini gösteren belgeyi eklemeniz yararlı olur.
İcra dosyasından haciz ihbarnamesi gelmişse işveren, maaşın haczedilebilir kısmını (kural olarak dörtte biri; birden fazla haciz varsa sıraya göre) dosyaya yatırmak zorundadır (İİK m. 83, 355). Kesinti oranının yanlış olduğunu düşünüyorsanız icra mahkemesine şikâyet edebilirsiniz.
Haciz ihbarnamesi üçüncü kişi olan bankaya gönderilir; hesap sahibi borçluya ayrı bir ihbarname gönderilmesi zorunlu değildir. Hesaptaki paranın haczedilemeyeceğini (maaş, emekli maaşı, nafaka) düşünüyorsanız icra mahkemesine şikâyet yoluyla başvurabilirsiniz.
İlgili belgeler
Hukuki tavsiye değildir. Bu rehber kanun metinlerine dayanan genel bilgilendirmedir; süreler ve sonuçlar somut olaya, tebligatın usulüne ve mahkeme uygulamasına göre değişebilir. Belgeyi alır almaz bir avukata danışın; gelir durumunuz uygunsa baronun adli yardım bürosuna başvurabilirsiniz.
AwuCat bağımsız bir yazılımdır; T.C. Adalet Bakanlığı veya UYAP ile resmi bir bağlantısı yoktur. "UYAP" ilgili hak sahibinin tescilli markasıdır ve yalnızca dosya uyumluluğunu belirtmek için anılır.
Diğer belgeler: Tebligat ve Tebliğ Mazbatası (e-Tebligat dahil) · Ödeme Emri (İlamsız İcra Takibi) · Ödeme Emri (Kambiyo Senedi: Çek, Bono, Senet) · İcra Emri (İlamlı İcra Takibi) · Dava Dilekçesi Tebliği (Size Dava Açıldı) · Tensip Zaptı (Tensip Tutanağı) · Duruşma Günü Tebliği (Davetiye / Çağrı Kâğıdı) · Bilirkişi Raporu Tebliği · Gerekçeli Karar · İstinaf / Temyiz Dilekçesi Tebliği (Karşı Taraf Kanun Yoluna Gitti) · İddianame ve Kovuşturmaya Çağrı · Uzlaşma (Uzlaştırma) Daveti ve Teklifi · Trafik Cezası Tutanağı ve İdari Yaptırım Kararı · Tüketici Hakem Heyeti Kararı