Dilekçe ve belge şablonları

Türk yargı pratiğine uygun, alanları işaretlenmiş hazır taslaklar. Editörde açın, [[Alan]] yerlerini doldurun, UDF olarak indirin. Şablonlar bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye değildir.

Anlaşmalı Boşanma Dava Dilekçesi

Boşanma ve tüm sonuçları üzerinde anlaşan eşler için TMK m. 166/3'e dayanan dava dilekçesi ve velayet, nafaka, tazminat, mal paylaşımı maddelerini içeren protokol; eşler ve aile hukuku avukatları için.

Aile Mahkemesine (bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesine) verilir; yetkili mahkeme eşlerden birinin yerleşim yeri veya son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m. 168). Evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması gerekir ve hâkim tarafları bizzat dinlemek zorunda olduğundan her iki eş de duruşmaya katılmalıdır (TMK m. 166/3).

Çekişmeli Boşanma Davası Dilekçesi (TMK m. 166/1)

Evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebine dayanan; tedbir nafakası, velayet, iştirak ve yoksulluk nafakası ile maddi ve manevi tazminat taleplerini içeren çekişmeli boşanma dava dilekçesi; eşler ve aile hukuku avukatları için.

Aile mahkemesine (bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesine) verilir; yetkili mahkeme eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m. 168). Hâkim, dava süresince eşlerin barınması, geçimi ve çocukların bakımına ilişkin geçici önlemleri re'sen alır (m. 169). Kusur iddiaları somut vakıalar ve tarih aralıklarıyla yazılmalı, her vakıa için tanık ve belge gösterilmelidir; tanıklar dilekçede veya kesin süre içinde bildirilmelidir. Maddi ve manevi tazminat talepleri nispi harca tabidir. Anayasa Mahkemesi, TMK m. 175'teki "süresiz" ibaresini iptal etmiş olup iptal 30/6/2027'de yürürlüğe girecektir; yoksulluk nafakası talepleri bu gelişme ışığında değerlendirilmelidir. Aile hukukuna ilişkin bu dava arabuluculuğa elverişli değildir.

Dava Dilekçesi (Hukuk Mahkemesi)

Asliye veya sulh hukuk mahkemesinde açılacak alacak, tazminat ve benzeri davalar için HMK m. 119'daki zorunlu unsurları içeren genel dava dilekçesi; avukatlar için.

Dava dilekçesi HMK m. 119'daki unsurları içermeli; davalı sayısından bir fazla örnek ve dayanılan belgelerle birlikte verilmeli (HMK m. 121), harç ve gider avansı yatırılmalıdır (HMK m. 120). Ticari, iş, tüketici ve kira uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk son tutanağının eklenmesi zorunludur.

İşe İade Davası Dilekçesi

İş sözleşmesi geçerli bir neden olmaksızın feshedilen ve arabuluculuk aşaması anlaşamama ile sonuçlanan iş güvencesi kapsamındaki işçiler ve vekilleri için işe iade dava dilekçesi.

Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulması, anlaşamama son tutanağından itibaren 2 hafta içinde İş Mahkemesinde dava açılması zorunludur (İş K. m. 20, 7036 s.K. m. 3). Son tutanağın aslı veya arabulucu onaylı örneği dilekçeye eklenmelidir; iş güvencesi için işyerinde en az 30 işçi, en az 6 ay kıdem ve belirsiz süreli sözleşme şartları aranır (İş K. m. 18).

Kira Alacağı ve Tahliye Dava Dilekçesi

Kira bedellerini ödemeyen ve ihtara rağmen temerrüdü sürdüren kiracıya karşı ödenmeyen kira bedellerinin tahsili ile kiralananın tahliyesi için Sulh Hukuk Mahkemesinde açılacak dava; kiraya verenler ve vekilleri için.

Sulh Hukuk Mahkemesinde açılır (HMK m. 4) ve dava öncesinde arabuluculuğa başvurulması zorunludur (6325 s.K. m. 18/B, 01.09.2023'ten itibaren). Konut ve çatılı işyeri kiralarında ihtarla verilen ödeme süresi en az 30 gündür (TBK m. 315); alternatif olarak İİK m. 269 uyarınca ilamsız tahliye takibi de yapılabilir.

Nafaka Artırım Davası Dilekçesi

Boşanma kararıyla hükmedilen yoksulluk veya iştirak nafakasının, tarafların mali durumlarındaki değişiklik ve hakkaniyet gereği TMK m. 176/4 ve 331 uyarınca artırılması için aile mahkemesine verilecek dava dilekçesi; nafaka alacaklıları ve vekilleri için.

Aile mahkemesinde (bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesinde) açılır; boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir (TMK m. 177). Yoksulluk nafakasının artırılması TMK m. 176/4'e, iştirak nafakasının yeniden belirlenmesi TMK m. 182 ve 331'e dayanır; iştirak nafakası davasını reşit olmayan çocuk adına velayet sahibi açar. Artırım, kural olarak dava tarihinden itibaren istenebilir. Harç ve dava değeri bakımından uygulamada artırılması istenen aylık farkın yıllık tutarı esas alınmaktadır. Aile hukukuna ilişkin bu davalarda arabuluculuk dava şartı değildir.

Tüketici Mahkemesi Dava Dilekçesi (Ayıplı Mal)

Hakem heyeti parasal sınırını aşan ayıplı mal uyuşmazlıklarında 6502 sayılı Kanun m. 11'deki seçimlik haklardan birinin kullanılması ve tazminat için tüketici mahkemesine açılacak dava dilekçesi; tüketiciler ve vekilleri için.

Her yıl yeniden belirlenen parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda önce tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur (6502 s. K. m. 68); bu sınırı aşan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (m. 73/A). Dava, tüketicinin yerleşim yeri tüketici mahkemesinde de açılabilir; tüketici mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi tüketici mahkemesi sıfatıyla bakar. Tüketicilerin açtığı davalar harçtan muaftır (m. 73/2); yargılama giderleri ve gider avansı ise ayrıca değerlendirilmelidir. Ayıplı maldan sorumluluk, teslimden itibaren iki yıllık (konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda beş yıllık) zamanaşımına tabidir; ayıp ağır kusur veya hileyle gizlenmişse zamanaşımı uygulanmaz (m. 12).

Cevap Dilekçesi

Kendisine dava dilekçesi tebliğ edilen davalının ilk itirazlarını, esasa ilişkin savunmalarını ve delillerini sunduğu HMK m. 129'a uygun cevap dilekçesi; davalı vekilleri için.

Cevap dilekçesi, dava dilekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde davanın açıldığı mahkemeye verilir (HMK m. 127, basit yargılamada m. 317). Yetki ve tahkim gibi ilk itirazlar yalnızca bu dilekçede ileri sürülebilir (HMK m. 116-117); süresinde cevap verilmemesi, davacının ileri sürdüğü vakıaların tamamının inkârı sayılır (HMK m. 128).

İstinaf Başvuru Dilekçesi

İlk derece hukuk mahkemesi kararına karşı Bölge Adliye Mahkemesine yapılacak istinaf başvurusu için HMK m. 342'deki unsurları içeren dilekçe; davacı veya davalı vekilleri için.

Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde, kararı veren ilk derece mahkemesine verilir (HMK m. 343, 345); istinaf harcı ve gider avansı yatırılır (HMK m. 344). İnceleme istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlıdır (HMK m. 355); istinaf icrayı kural olarak durdurmaz, icranın geri bırakılması için İİK m. 36 uyarınca ayrıca başvuru gerekir (HMK m. 350).

Temyiz Dilekçesi

Bölge Adliye Mahkemesi hukuk dairesi kararına karşı Yargıtay'a yapılacak temyiz başvurusu için HMK m. 364 ve 371'e uygun dilekçe; davacı veya davalı vekilleri için.

Bölge adliye mahkemesi kararının tebliğinden itibaren 2 hafta içinde, kararı veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine verilir (HMK m. 361, 365); temyiz edilemeyen kararlar ve her yıl güncellenen parasal sınır için HMK m. 362 kontrol edilmelidir. Temyiz icrayı durdurmaz; icranın geri bırakılması İİK m. 36 uyarınca teminat karşılığında ayrıca talep edilir (HMK m. 367).

İcra Takibine İtiraz Dilekçesi

Genel haciz yoluyla ilamsız takipte ödeme emri tebliğ edilen borçlunun borca, faize, imzaya ve yetkiye itirazlarını icra dairesine sunması için; borçlular ve vekilleri için.

İtiraz, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde takibi yapan icra dairesine yapılır ve takibi durdurur (İİK m. 62, 66); imzaya itiraz ayrıca ve açıkça bildirilmelidir (İİK m. 62/5). Kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda itiraz 5 gün içinde icra mahkemesine yapılır (İİK m. 168-170); bu şablon o takip yolu için kullanılmaz.

İcra Takip Talebi (İlamsız – Genel Haciz Yolu)

Senede bağlı olmayan veya adi senede dayanan para alacakları için icra dairesine verilecek, İİK m. 58'deki zorunlu unsurları ve resmî Örnek No: 1 formunun düzenini izleyen takip talebi; alacaklılar ve vekilleri için.

Takip talebi, İİK m. 50 uyarınca yetkili icra dairesine verilir; başvurma harcı, binde beş peşin harç ve tebligat gideri peşin yatırılır (İİK m. 59). Takip talebinde alacaklı ve borçlunun kimlik ve adres bilgileri, alacağın Türk parasıyla tutarı, faiz başlangıç tarihi ve oranı ile borcun sebebi mutlaka gösterilmelidir (İİK m. 58); eksik takip talebi ödeme emrinin iptaline yol açabilir. Kambiyo senedine dayalı alacaklar için kambiyo senetlerine özgü haciz yolu (İİK m. 167 vd.) ayrıca değerlendirilmelidir.

İtirazın İptali Davası Dilekçesi

İlamsız icra takibine borçlunun itiraz etmesi üzerine alacaklının, itirazın iptali ve icra inkâr tazminatı talebiyle genel mahkemede açacağı İİK m. 67 davası; alacaklı vekilleri için.

İtirazın alacaklıya tebliğinden itibaren 1 yıl içinde, alacağın niteliğine göre görevli genel mahkemede (asliye hukuk, asliye ticaret, tüketici veya iş mahkemesi) açılır; itirazın haksızlığı hâlinde borçlu asıl alacağın en az %20'si oranında icra inkâr tazminatına mahkûm edilir (İİK m. 67). Ticari alacaklarda dava şartı arabuluculuk zorunludur (TTK m. 5/A); alternatif yol icra mahkemesinde itirazın kaldırılmasıdır (İİK m. 68-68/a, 6 ay).

İtirazın Kaldırılması Talep Dilekçesi (İİK m. 68)

İlamsız takipte borçlunun ödeme emrine itirazı üzerine, imzası ikrar edilmiş veya noterce onaylı borç ikrarı içeren senet ya da resmî belgeye dayanan alacaklının İİK m. 68 uyarınca icra mahkemesinden itirazın kesin olarak kaldırılmasını ve icra inkâr tazminatını istediği dilekçe; alacaklılar ve vekilleri için.

Talep, itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren altı ay içinde, takibin yapıldığı yer icra (hukuk) mahkemesine yapılır; bu süre geçirilirse aynı alacak için yeniden ilamsız takip yapılamaz (İİK m. 68/1). Kesin kaldırma için takip; imzası ikrar edilmiş ya da noterce onaylanmış borç ikrarı içeren bir senede veya resmî dairelerin yetkileri dâhilinde usulüne uygun verdikleri belgeye dayanmalıdır. Borçlu imzayı inkâr etmişse ve senet adi ise İİK m. 68/a'daki geçici kaldırma yolu izlenir. Talebin esasa ilişkin nedenlerle kabulü hâlinde istem üzerine borçlu %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilir. Bu dar yetkili yargılamada verilen karar, alacağın varlığı konusunda maddi anlamda kesin hüküm oluşturmaz.

Menfi Tespit Davası Dilekçesi (İİK m. 72)

İcra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olunmadığının tespiti için İİK m. 72'ye dayanan, teminat karşılığı ihtiyati tedbir ve kötü niyet tazminatı taleplerini içeren menfi tespit dava dilekçesi; borçlular ve vekilleri için.

Takipten önce açılan davada alacağın %15'inden aşağı olmamak üzere teminat karşılığında takibin durdurulmasına ilişkin tedbir istenebilir; takipten sonra açılan davada takip durdurulamaz, yalnızca aynı teminatla icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi istenebilir (İİK m. 72/2-3). Borç ödenmişse dava istirdat davası olarak devam eder; zorla ödenen para için istirdat davası ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır. Dava, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir; ticari davalarda ve tüketici işlemlerinde dava şartı arabuluculuk hükümleri kontrol edilmelidir. Nispi harç ve gider avansı peşin yatırılır.

İdari Para Cezasına İtiraz Dilekçesi

Belediye, emniyet, il müdürlükleri gibi idari makamlarca Kabahatler Kanunu kapsamında verilen idari para cezalarına karşı Sulh Ceza Hâkimliğine yapılacak genel itiraz dilekçesi; vatandaşlar, işletmeler ve vekilleri için.

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde, iki nüsha olarak Sulh Ceza Hâkimliğine verilir (5326 s.K. m. 27/1-3). Özel kanununda idari yargı yolu öngörülen cezalarda (örneğin SGK ve vergi cezaları) ise İYUK m. 7 uyarınca 30 gün içinde idare veya vergi mahkemesinde dava açılır (5326 s.K. m. 3, 27/8); hâkimlik kararına karşı 7 gün içinde itiraz edilebilir (m. 29).

İstinaf Dilekçesi (Ceza Davası)

Ağır ceza, asliye ceza ve diğer ilk derece ceza mahkemelerinin hükümlerine karşı CMK m. 272 vd. uyarınca bölge adliye mahkemesi ceza dairesine yapılacak istinaf başvurusu için usul ve esasa ilişkin itiraz başlıklarını içeren dilekçe iskeleti; sanık müdafileri ve katılan vekilleri için.

İstinaf süresi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren iki haftadır; dilekçe hükmü veren mahkemeye verilir veya zabıt kâtibine beyanda bulunulur (CMK m. 273, 7499 s. Kanunla değişik). Sonuç olarak belirlenen 15.000 TL dâhil adli para cezasına mahkûmiyet (hapisten çevrilenler hariç), üst sınırı 500 günü geçmeyen adli para cezasını gerektiren suçlardan beraat ve kanunda kesin olduğu yazılı hükümler istinaf edilemez (CMK m. 272/3). İstinaf dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilir; karşı taraf iki hafta içinde cevap verebilir (CMK m. 277). Tutuklu sanık için CMK m. 263 saklıdır.

Suç Duyurusu ve Şikâyet Dilekçesi

Bir suçun mağduru veya şikâyetçisi olan kişilerin, şüpheli hakkında soruşturma başlatılması ve kamu davası açılması için Cumhuriyet Başsavcılığına sunacağı şikâyet dilekçesi; mağdurlar ve vekilleri için.

Suçun işlendiği yer Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluğa verilir (CMK m. 158). Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet süresi, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 aydır (TCK m. 73); soyut ve genel nitelikteki ihbarlar hakkında soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilebileceğinden (CMK m. 158/6) olay ve deliller somut olarak yazılmalıdır.

Temyiz Dilekçesi (Ceza Davası)

Bölge adliye mahkemesi ceza dairesi kararlarına karşı CMK m. 286 vd. uyarınca Yargıtay'a yapılacak temyiz başvurusu için hukuka aykırılık nedenlerini ayrı başlıklar hâlinde gösteren dilekçe iskeleti; sanık müdafileri ve katılan vekilleri için.

Temyiz süresi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren iki haftadır; dilekçe hükmü veren bölge adliye mahkemesi dairesine verilir (CMK m. 291, 7499 s. Kanunla değişik). Temyiz yalnızca hükmün hukuka aykırılığına dayanır ve bozma nedenleri dilekçede açıkça gösterilmelidir (CMK m. 288, 294). Beş yıl veya daha az hapis cezasına ilişkin esastan ret kararları gibi CMK m. 286/2'de sayılan kararlar kural olarak temyiz edilemez; m. 286/3'teki istisnalar ayrıca kontrol edilmelidir. Yargıtay, on yıl veya daha fazla hapis cezasına ilişkin hükümlerde uygun görürse duruşmalı inceleme yapabilir (CMK m. 299).

Genel Dilekçe

Belediye, valilik, üniversite, bakanlık gibi herhangi bir kuruma talep, şikâyet veya bilgi isteği iletmek isteyen vatandaşlar için genel amaçlı dilekçe.

Dilekçede ad, soyad, imza ve adresin bulunması zorunludur (3071 s.K. m. 4). Kurum, başvurunun sonucunu veya işlemin safahatını en geç 30 gün içinde gerekçeli olarak bildirmek zorundadır (3071 s.K. m. 7).

İptal Davası Dilekçesi (İdare Mahkemesi)

Hukuka aykırı bir idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden iptali için İYUK m. 3'teki zorunlu unsurları içeren, yürütmenin durdurulması talepli idari dava dilekçesi; idari işlemden etkilenen kişiler ve vekilleri için.

Dava açma süresi, özel kanunda ayrı süre yoksa işlemin yazılı bildiriminden itibaren idare mahkemesi ve Danıştay'da 60, vergi mahkemesinde 30 gündür (İYUK m. 7); özel kanunlardaki daha kısa süreler (ör. ihale, imar, disiplin) mutlaka kontrol edilmelidir. Dava açma süresi içinde üst makama başvurmak süreyi durdurur; 30 gün içinde cevap verilmezse istem reddedilmiş sayılır (İYUK m. 11). Yetkili mahkeme kural olarak işlemi yapan idari merciin bulunduğu yer idare mahkemesidir (m. 32). Yürütmenin durdurulması için telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilmeli; ayrıca YD harcı yatırılmalıdır (m. 27). Dava konusu işlem dilekçeye eklenmeli, dilekçe ve ekler karşı taraf sayısından bir fazla verilmelidir (m. 3/3).

Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) Talep Dilekçesi

Vefat eden kişinin yasal mirasçılarının ve miras paylarının belirlenmesi için TMK m. 598 uyarınca sulh hukuk mahkemesine verilecek mirasçılık belgesi (veraset ilamı) talep dilekçesi; mirasçılar ve vekilleri için.

Mirasçılık belgesi, yasal mirasçılardan birinin başvurusu üzerine sulh hukuk mahkemesince veya noterlikçe verilir (TMK m. 598); çekişmesiz yargı işi olduğundan karşı taraf gösterilmez. Noterler, yabancılık unsuru bulunan veya kayıtlardan mirasçılığın tespit edilemediği hâllerde belge düzenleyemediğinden bu durumlarda mahkemeye başvurulmalıdır. Nüfus kayıtları mahkemece UYAP üzerinden getirtilebilir; vasiyetname varsa ayrıca bildirilmelidir. Mirasçılık belgesinin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir.

Trafik İdari Para Cezasına İtiraz Dilekçesi

Hakkında trafik idari para cezası düzenlenen araç sahipleri ve sürücülerin, cezanın iptali için Sulh Ceza Hâkimliğine kendilerinin de verebileceği itiraz dilekçesi.

Cezanın tebliğinden (veya tefhiminden) itibaren 15 gün içinde, iki nüsha olarak, kabahatin işlendiği yer Sulh Ceza Hâkimliğine verilir (5326 s.K. m. 27; KTK m. 112). Peşin ödeme indirimi itiraz hakkını etkilemez (m. 17/6); hâkimlik kararına karşı 7 gün içinde itiraz edilebilir, ancak düşük tutarlı cezalarda karar kesindir (m. 28/10, m. 29).

Tüketici Hakem Heyeti Başvuru Dilekçesi

Ayıplı mal veya hizmet, haksız kesinti ve benzeri tüketici uyuşmazlıklarında il veya ilçe tüketici hakem heyetine yapılacak başvuru dilekçesi; tüketiciler için, avukat gerekmez.

Tüketicinin yerleşim yeri veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki il/ilçe tüketici hakem heyetine verilir; her yıl yeniden değerleme oranında güncellenen parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda başvuru zorunludur (TKHK m. 68). Başvuru e-Devlet (TÜBİS) üzerinden de yapılabilir; hakem heyeti kararına karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde Tüketici Mahkemesine itiraz edilebilir (TKHK m. 70).

Anlaşmalı Boşanma Protokolü

TMK m. 166/3 uyarınca anlaşmalı boşanmada mahkemenin onayına sunulacak; velayet, kişisel ilişki, iştirak ve yoksulluk nafakası, tazminat, mal rejiminin tasfiyesi, ziynet ve ev eşyası ile yargılama giderlerini ayrı ayrı düzenleyen, eşlerin birlikte imzaladığı protokol; eşler ve aile hukuku avukatları için.

Protokol, anlaşmalı boşanma dava dilekçesine eklenir; evlilik en az bir yıl sürmüş olmalı ve hâkim eşleri bizzat dinlemelidir. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatine göre protokolde değişiklik yapabilir; değişiklikler taraflarca kabul edilirse boşanmaya karar verilir (TMK m. 166/3). Fer'i sonuçlara ilişkin anlaşmalar hâkim onayı olmadan geçerli olmaz (TMK m. 184/5). Mal rejimi, tazminat ve nafaka konusunda feragat edilecekse açık ve tereddütsüz yazılmalı; taşınmaz devri öngörülüyorsa tapu bilgileri eksiksiz gösterilmelidir. Anayasa Mahkemesinin 2026 tarihli kararıyla TMK m. 175'teki "süresiz" ibaresi 30/6/2027'den itibaren yürürlükten kalkacağından süreli yoksulluk nafakası düzenlemeleri bu gelişme ışığında değerlendirilmelidir.

Azilname (Vekilin Azli)

Vekâlet verilen avukatın tüm işlerden veya belirli dosyalardan azledildiğini noter aracılığıyla bildiren, dosya ve belgelerin iadesini isteyen azilname; müvekkiller ve yeni vekilleri için.

Vekâlet her zaman tek taraflı olarak sona erdirilebilir (TBK m. 512); azlin mahkeme ve karşı taraf bakımından hüküm ifade etmesi için ilgili dosyalara dilekçeyle bildirilmesi ve gerekiyorsa tebligat giderinin yatırılması gerekir (HMK m. 81). Azledilen vekil davayı bırakır; vekil eden davayı bizzat takip etmez ve iki hafta içinde yeni vekil görevlendirmezse yokluk hükümleri uygulanır (HMK m. 83). Haksız azilde avukatlık ücretinin tamamı muaccel olur; azil avukatın kusur veya ihmaline dayanıyorsa ücret ödenmez (Avukatlık K. m. 174).

Genel Dava Vekâletnamesi (Noter Hazırlık Metni)

Noterde düzenlenecek genel dava vekâletnamesi için vekil eden ve avukat bilgileri ile HMK m. 74'teki özel yetkileri tek tek sayan hazırlık metni; avukatlar ve müvekkilleri için.

Vekâletname noterde düzenlenir; bu metin notere götürülecek bilgi ve yetki listesidir. Sulh, feragat, kabul, ibra, yemin, hâkimin reddi, ıslah, tahkim, tevkil, haczin kaldırılması gibi işlemler için vekâletnamede açık yetki bulunmalıdır (HMK m. 74). Boşanma, tanıma gibi kişiye sıkı sıkıya bağlı haklara ilişkin davalarda dava türünün ayrıca yazılması ve uygulamada vekil edenin vesikalık fotoğrafının eklenmesi istenir; avukat, vekâletname örneğini aslına uygunluğunu onaylayarak kullanabilir (Avukatlık K. m. 56).

Gizlilik Sözleşmesi (NDA)

İş görüşmeleri, ortaklık, yatırım veya proje süreçlerinde paylaşılacak ticari sır ve gizli bilgilerin korunması için gizli bilginin tanımı, istisnalar, kullanım sınırı, iade/imha, süre ve ceza koşulu hükümlerini içeren karşılıklı gizlilik sözleşmesi; şirketler ve girişimciler için.

Ceza koşulu miktarı serbestçe belirlenebilir; ancak hâkim aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirir (TBK m. 182), borçlu tacir ise fahiş olduğu gerekçesiyle indirilmesini isteyemez (TTK m. 22). Gizli bilginin tanımı ve istisnaları somut yazılmalı, kişisel veri paylaşılacaksa KVKK'ya uygun hukuki dayanak ve güvenlik tedbirleri ayrıca değerlendirilmelidir. Yetki sözleşmesi yalnızca tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında geçerlidir (HMK m. 17). Tek taraflı bilgi paylaşımında "karşılıklı" ifadeleri uyarlanmalıdır.

Hizmet Sözleşmesi (Serbest Meslek / Danışmanlık)

Serbest meslek erbabı, danışman veya bağımsız çalışan ile iş sahibi arasında hizmetin kapsamı, ücret ve serbest meslek makbuzu, teslim, fikri haklar, gizlilik ve fesih hükümlerini düzenleyen, TBK vekâlet (işgörme) hükümlerine dayalı hizmet sözleşmesi; serbest çalışanlar ve şirketler için.

Bu sözleşme bağımsız çalışma içindir; hizmet veren iş sahibinin talimat ve denetimine bağlı, belirli çalışma saatleriyle ve sürekli olarak çalıştırılıyorsa ilişki, adı ne olursa olsun iş sözleşmesi sayılabilir (İş K. m. 8) ve işçilik hakları doğabilir. Vekâlet sözleşmesi taraflarca her zaman sona erdirilebilir; uygun olmayan zamanda sona erdiren taraf zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m. 512). Fikri hakların devri yazılı olmalı ve devredilen haklar ayrı ayrı gösterilmelidir (FSEK m. 52). Ücret, kesinti (stopaj) yapmakla yükümlü iş sahibince brüt tutar üzerinden vergi kesilerek ödenir (GVK m. 94).

İbraname (İşçi Alacakları – TBK m. 420)

İş sözleşmesi sona eren işçinin, banka aracılığıyla eksiksiz ödenen alacaklarını tür ve miktar olarak tek tek göstererek işvereni ibra ettiği, TBK m. 420'deki geçerlilik şartlarını gözeten ibraname; işverenler, işçiler ve insan kaynakları birimleri için.

TBK m. 420 uyarınca ibraname; (1) yazılı olmalı, (2) iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren EN AZ BİR AY geçtikten sonra düzenlenmeli, (3) ibra konusu alacağın türü ve miktarı açıkça belirtilmeli, (4) ödeme hak edilen tutara göre noksansız ve BANKA aracılığıyla yapılmış olmalıdır; bu unsurları taşımayan ibraname kesin hükümsüzdür. Gerçek tutarın altında ödeme içeren ibraname yalnızca ödenen miktarla sınırlı makbuz hükmündedir. Genel ve soyut "hiçbir alacağım yoktur" ifadeleri tek başına yeterli değildir; alacak kalemleri ve banka dekontları eksiksiz yazılmalıdır.

İş Sözleşmesi (Belirsiz Süreli – 4857 s. İş Kanunu)

4857 sayılı İş Kanunu'na tabi işyerleri için görev tanımı, deneme süresi, çalışma süresi, ücret, fazla çalışma, yıllık izin, gizlilik, isteğe bağlı rekabet yasağı ve fesih hükümlerini içeren belirsiz süreli iş sözleşmesi; işverenler ve insan kaynakları birimleri için.

İş sözleşmesi kural olarak şekle tabi değildir; ancak süresi bir yıl veya daha fazla olanlar yazılı yapılmalı, yazılı sözleşme yoksa işveren iki ay içinde çalışma koşullarını gösteren belge vermelidir (İş K. m. 8). Deneme süresi en çok iki aydır (TİS ile dört ay, m. 15); haftalık çalışma süresi en çok 45 saat, yıllık fazla çalışma en çok 270 saattir (m. 41, 63). Rekabet yasağı yazılı olmalı, yer-zaman-iş türü bakımından sınırlı olmalı ve kural olarak iki yılı aşmamalıdır (TBK m. 444-445). Asgari ücretin altında ücret belirlenemez; işe giriş SGK'ya işe başlamadan önce bildirilmelidir (5510 s. K. m. 8). Toplu iş sözleşmesi varsa hükümleri uyarınca uyarlanmalıdır.

İşyeri Kira Sözleşmesi (Çatılı İşyeri)

TBK m. 339 ve devamındaki konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin emredici kurallara uygun; kira bedeli, stopaj, TÜFE artışı, güvence, faaliyet konusu, tabela ve tadilat, ruhsat, alt kira ve tahliye hükümlerini içeren işyeri kira sözleşmesi; işyeri sahipleri ve kiracılar için.

Çatılı işyeri kiralarında da güvence bedeli üç aylık kirayı aşamaz (TBK m. 342), yenilenen dönem artışı önceki on iki aylık TÜFE ortalamasını geçemez (m. 344) ve kira bedeli ile yan giderler dışında ödeme yükümlülüğü veya gecikme için ceza koşulu öngörülemez (m. 346). Kiracı vergi kesintisi yapmakla yükümlü ise brüt kira üzerinden gelir vergisi stopajı yapılıp beyan edilir (GVK m. 94); bedelin brüt/net olduğu açıkça yazılmalıdır. Kefil alınacaksa TBK m. 583-584'teki el yazısı ve eş rızası şartlarına uyulmalıdır. Kira uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabuluculuk dava şartıdır (HUAK m. 18/B).

Konut Kira Sözleşmesi

TBK m. 339 ve devamındaki konut kiralarına ilişkin emredici kurallara uygun; kira bedeli, TÜFE artışı, güvence bedeli, yan giderler, bakım-onarım, alt kira yasağı ve tahliye hükümlerini içeren konut kira sözleşmesi; ev sahipleri ve kiracılar için.

Konut kiralarında güvence bedeli üç aylık kira bedelini aşamaz ve bankaya yatırılır (TBK m. 342); yenilenen dönem artışı önceki on iki aylık TÜFE ortalamasını geçemez (m. 344); kiracı aleyhine kira bedeli ve yan giderler dışında ödeme yükümlülüğü veya ceza koşulu getirilemez (m. 346). Kefil alınacaksa kefilin sorumlu olduğu azami tutarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil olduğunu kendi el yazısıyla yazması gerekir (TBK m. 583); evli kefilde eşin yazılı rızası aranır (m. 584). Kira uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabuluculuk dava şartıdır (6325 s. K. m. 18/B).

Tahliye Taahhütnamesi

Kiracının kiralananı belirli bir tarihte boşaltmayı yazılı olarak üstlendiği, TBK m. 352/1'e uygun tahliye taahhütnamesi; kiraya verenler, kiracılar ve vekilleri için.

Taahhüt, kiralananın kiracıya tesliminden SONRA ve yazılı olarak verilmelidir; kira sözleşmesiyle aynı gün veya teslimden önce alınan taahhütler uygulamada geçersiz sayılabilir (TBK m. 352/1). Taahhüt serbest iradeyle verilmeli, boşaltma tarihi açıkça yazılmalıdır; tarih ve imza konusunda ispat güçlüğü yaşamamak için imzanın noterde onaylatılması önerilir. Kiraya veren, taahhüt edilen tarihten başlayarak bir ay içinde icraya başvurmalı veya dava açmalıdır; aksi hâlde bu sebebe dayanma hakkı düşer.

Adli Yardım Talep Dilekçesi

Yargılama giderlerini ödeme gücü bulunmayan kişilerin harç, gider avansı ve teminattan geçici muafiyet ile gerektiğinde avukat görevlendirilmesi için HMK m. 334 vd. uyarınca mahkemeye verecekleri adli yardım talep dilekçesi; vatandaşlar için.

Adli yardım, asıl talebin karara bağlanacağı mahkemeden; icra takiplerinde takibin yapılacağı yer icra mahkemesinden, kanun yolu aşamasında bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay'dan istenir (HMK m. 336). Talep edenin iddiasının özetini, delillerini ve mali durumunu gösteren belgeleri (gelir durumu, SGK kaydı, mal varlığı ve muhtarlık belgesi gibi) sunması zorunludur; talep açıkça dayanaktan yoksun olmamalıdır (m. 334, 336). Adli yardım kararı giderlerden GEÇİCİ muafiyet sağlar; dava kaybedilirse giderler ödenebilir. Talebin reddine karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir (m. 337). Avukat ücreti ödeme gücü olmayanlar ayrıca baro adli yardım bürosuna da başvurabilir.

Adres Değişikliği Bildirimi

Derdest bir dava veya icra dosyasında adresi değişen tarafın, tebligatların yeni adresine yapılması için mahkemeye veya icra dairesine sunacağı bildirim dilekçesi; taraflar ve vekilleri için.

Dosyanın görüldüğü mahkemeye veya icra dairesine verilir. Adres değişikliğini bildirmeyen tarafa, adres kayıt sisteminde yerleşim yeri adresi de tespit edilemiyorsa, eski adrese yapılan tebligat geçerli sayılır (Tebligat K. m. 35); vekille takip edilen işlerde tebligat vekile yapılır (Tebligat K. m. 11).

Arabuluculuk Başvuru Dilekçesi

İşçi-işveren, ticari, tüketici ve kira uyuşmazlıkları gibi dava şartı arabuluculuğa tabi uyuşmazlıklarda veya ihtiyari arabuluculuk için adliye arabuluculuk bürosuna yapılacak başvuru dilekçesi; taraflar ve vekilleri için.

Dava şartı arabuluculukta başvuru, uyuşmazlığın konusuna göre yetkili mahkemenin bulunduğu yer arabuluculuk bürosuna yapılır (6325 s.K. m. 18/A-4; işçi-işveren uyuşmazlıklarında karşı tarafın yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer, 7036 s.K. m. 3/5); UYAP ve e-Devlet üzerinden de başvurulabilir. Arabulucu süreci 3 hafta (+1 hafta), ticari uyuşmazlıklarda 6 hafta (+2 hafta) içinde sonuçlandırır; başvuru ile son tutanak arasında zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez (m. 18/A-15).

Bilirkişi Raporuna İtiraz Dilekçesi

Bilirkişi raporundaki eksiklik, belirsizlik ve hatalara karşı HMK m. 281 uyarınca iki haftalık süre içinde verilecek; ek rapor, açıklama veya yeni bilirkişi atanmasını isteyen itiraz dilekçesi; davacı ve davalı vekilleri için.

İtiraz, raporun tebliğinden itibaren iki hafta içinde yapılmalıdır; raporun incelenmesi özel veya teknik çalışma gerektiriyorsa bu süre içinde başvurularak bir defaya mahsus ve iki haftayı geçmemek üzere ek süre istenebilir (HMK m. 281/1). Bilirkişiye hukuki konularda görüş sorulamayacağından (HMK m. 266), rapordaki hukuki değerlendirmelere de itiraz edilmesi yerinde olur. Süresinde itiraz edilmeyen hususlarda rapor o taraf bakımından itirazsız kalmış sayılabileceğinden itirazlar somut ve gerekçeli yazılmalı; taraflar ayrıca uzman görüşü (bilimsel mütalaa) sunabilir (HMK m. 293).

Davadan Feragat Dilekçesi

Açtığı davadaki talep sonucundan tamamen veya kısmen vazgeçmek isteyen davacının HMK m. 307 uyarınca mahkemeye sunacağı feragat beyanı; davacılar ve feragat yetkisi bulunan vekilleri için.

Davanın görüldüğü mahkemeye verilir; hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir (HMK m. 310) ve kesin hüküm gibi sonuç doğurur, irade bozukluğu hâlleri dışında geri alınamaz (HMK m. 311). Vekilin feragat için vekâletnamede özel yetkisi bulunmalıdır (HMK m. 74); feragat eden taraf kural olarak yargılama giderlerinden sorumludur (HMK m. 312) ve karar ve ilam harcının üçte biri veya üçte ikisi alınır (Harçlar K. m. 22).

Delil Listesi Bildirim Dilekçesi

Dilekçelerde gösterilen delillerin, hangi vakıanın ispatı için dayanıldığını belirterek mahkemeye sunulması, başka yerlerden getirtilecek belgeler için müzekkere talebi ve delil avansı açıklamasını içeren dilekçe; davacı ve davalı vekilleri için.

Ön inceleme davetiyesinin tebliğinden itibaren iki haftalık KESİN süre içinde, dilekçelerde gösterilen ancak henüz sunulmayan belgeler sunulmalı ve başka yerden getirtilecek belgeler için gerekli açıklama yapılmalıdır; aksi hâlde o delile dayanmaktan vazgeçilmiş sayılır (HMK m. 139/1-ç, 140/5). Delil listesi yeni delil gösterme imkânı vermez; dilekçeler aşamasında bildirilmeyen deliller ancak HMK m. 145'teki koşullarla sonradan gösterilebilir. Her delilin hangi vakıanın ispatına yönelik olduğu açıkça belirtilmelidir (HMK m. 194/2).

Dosya İnceleme ve Suret Talebi Dilekçesi

Dava veya icra dosyasını incelemek ve dosyadaki belgelerin onaylı suretlerini almak isteyen taraflar ve avukatları için mahkemeye sunulacak talep dilekçesi.

Dosyanın bulunduğu mahkeme veya icra dairesine verilir; avukatlar dosyayı vekâletname olmadan inceleyebilir ancak suret alabilmek için vekâletname gerekir (Av. K. m. 46, HMK m. 161). Ceza soruşturma dosyalarında CMK m. 153 uyarınca kısıtlama kararı varsa inceleme ve suret alma hakkı sınırlanabilir.

Duruşma Mazeret Dilekçesi

Aynı saatte başka bir duruşma, sağlık sorunu veya zorunlu görev nedeniyle duruşmaya katılamayacak avukatların, mazeretlerinin kabulü ve duruşmanın ertelenmesi için mahkemeye sunacağı dilekçe.

Duruşma gününden önce, mazereti gösteren belgeyle birlikte dosyanın görüldüğü mahkemeye sunulur. Mazeretin kabulü hâkimin takdirindedir; kabul edilmezse duruşmaya yokluğunuzda devam edilebilir veya taraflardan hiçbiri gelmemişse dosya işlemden kaldırılabilir (HMK m. 147/2, 150).

Ecrimisil (Haksız İşgal) İhtarnamesi

Taşınmazı izinsiz kullanan kişiye veya paydaşa noter aracılığıyla gönderilecek; işgalin sona erdirilmesini, taşınmazın teslimini ve işgal süresince doğan kullanım bedelinin (ecrimisil) ödenmesini isteyen ihtarname; malikler, paydaşlar ve vekilleri için.

Ecrimisil, kötü niyetli zilyedin hak sahibine ödemesi gereken haksız kullanım tazminatıdır (TMK m. 995). Paylı mülkiyette bir paydaşın diğerinden ecrimisil isteyebilmesi için uygulamada kural olarak davalı paydaşın taşınmazdan yararlanmaktan men edilmiş (intifadan men) olması aranır; bu ihtarname bu amaçla da kullanılabilir. Ecrimisil, işgal süresi ve emsal kira bedeline göre bilirkişi incelemesiyle belirlenir; talep edilebilecek geçmiş dönem bakımından uygulamada beş yıllık süre esas alındığı gözetilmelidir.

Islah Dilekçesi (Talep Sonucunun Artırılması)

Bilirkişi raporu veya tahkikat sonucunda ortaya çıkan alacak tutarına göre dava değerinin HMK m. 176 vd. uyarınca kısmen ıslah yoluyla artırılması için mahkemeye sunulacak dilekçe; davacılar ve vekilleri için.

Davanın görüldüğü mahkemeye, tahkikat sona ermeden verilir; aynı davada yalnız bir kez ıslah yapılabilir (HMK m. 176-177). Artırılan kısım için nispi karar ve ilam harcının tamamlanması, mahkemece istenirse bir hafta içinde gider/teminatın yatırılması gerekir (HMK m. 178). Davanın tamamının ıslahı için vekâletnamede özel yetki aranır (HMK m. 74); belirsiz alacak davasında talebin kesinleştirilmesi ıslah sayılmaz (HMK m. 107). Artırılan kısım yönünden karşı tarafın zamanaşımı def'i ileri sürebileceği gözetilmelidir.

İhtarname

Borcunu ödemeyen veya sözleşmeye aykırı davranan muhataba noter aracılığıyla gönderilecek, temerrüt ihtarı ve yasal yollara başvuru uyarısı içeren ihtarname; alacaklılar, kiraya verenler ve vekilleri için.

Noterlik Kanunu m. 106 uyarınca noter aracılığıyla üç nüsha düzenlenir ve muhataba tebliğ edilir; borçlu kural olarak ihtarın tebliğiyle temerrüde düşer (TBK m. 117). Kira alacağına ilişkin ihtarlarda ödeme için verilecek süre konut ve çatılı işyeri kiralarında en az 30 gün olmalıdır (TBK m. 315).

İhtiyati Tedbir Talep Dilekçesi (HMK m. 389 vd.)

Dava açılmadan önce veya dava ile birlikte, uyuşmazlık konusu mal veya hakkın korunması için tedbir sebebini, türünü ve haklılığın yaklaşık ispatını gösteren ihtiyati tedbir talep dilekçesi; davacılar ve vekilleri için.

Tedbir, dava açılmadan önce esas hakkında görevli ve yetkili mahkemeden, dava açıldıktan sonra ise yalnızca asıl davanın görüldüğü mahkemeden istenir; dilekçede tedbir sebebi ve türü açıkça belirtilmeli, haklılık yaklaşık olarak ispat edilmelidir (HMK m. 390). Kural olarak teminat gösterilir (m. 392). Tedbir kararının uygulanması tebliğ/tefhimden itibaren bir hafta içinde istenmeli (m. 393); dava açılmadan alınan tedbirde uygulama talebinden itibaren iki hafta içinde esas dava açılmalı ve bu durum belgelenmelidir, aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar (m. 397). Para alacaklarının teminatı için ihtiyati tedbir değil ihtiyati haciz (İİK m. 257 vd.) yolu kullanılır.

Kira Bedeli Ödeme İhtarnamesi (TBK m. 315 – Haklı İhtar)

Ödenmeyen kira bedelleri için kiracıya noter aracılığıyla gönderilecek, TBK m. 315 uyarınca otuz günlük süre veren ve fesih uyarısı içeren, aynı zamanda TBK m. 352/2 anlamında haklı ihtar niteliği taşıyan ihtarname; kiraya verenler ve vekilleri için.

Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracıya verilecek süre en az 30 gündür ve süre, bildirimin tebliğini izleyen günden işler (TBK m. 315); ihtarda sürenin sonunda sözleşmenin feshedileceği açıkça yazılmalıdır. Aynı kira yılı içinde (bir yıldan kısa sözleşmelerde kira süresi içinde) ödenmeyen kira için yazılı iki haklı ihtar yapılmışsa, kira yılının bitiminden başlayarak bir ay içinde tahliye davası açılabilir (TBK m. 352/2); ihtar tarihinde kira gerçekten muaccel ve ödenmemiş olmalıdır. İhtar yerine İİK m. 269 uyarınca tahliye talepli icra takibi de başlatılabilir. Kira alacağı davalarında dava şartı arabuluculuk hükümleri (HUAK m. 18/B) kontrol edilmelidir.

Süre Uzatım Talebi Dilekçesi

Cevap dilekçesi, delil sunma veya bilirkişi raporuna beyan gibi işlemler için mahkemece tanınan sürenin yetmediği durumlarda ek süre talep etmek isteyen taraflar ve vekilleri için.

Ek süre talebi, mevcut süre dolmadan önce yapılmalıdır. Cevap dilekçesi için ek süre bir defaya mahsus olup yazılı yargılamada en fazla 1 ay, basit yargılamada en fazla 2 haftadır (HMK m. 127, 317/2); kanuni süreler ile hâkimin kesin olduğunu belirttiği süreler uzatılamaz (HMK m. 90, 94).

Tanık Listesi Bildirim Dilekçesi

Mahkemece verilen süre içinde dinletilecek tanıkların ad, soyad, adres ve tanıklık edecekleri vakıaların HMK m. 240'a uygun olarak bildirilmesi için taraflar ve vekilleri için dilekçe.

Mahkemece verilen süre içinde dosyanın görüldüğü mahkemeye sunulur; her tanık için ad-soyad, tebliğe elverişli adres ve tanıklık edeceği vakıa gösterilmelidir. Listede yer almayan kişi tanık olarak dinlenemez ve ikinci bir liste verilemez (HMK m. 240/2); tanık ücreti ve tebligat gideri için gider avansı yatırılmalıdır (HMK m. 324).

Ücret Alacağı İhtarnamesi (İşçi)

Ödenmeyen ücret, fazla çalışma ve diğer işçilik alacakları için işverene noter aracılığıyla gönderilecek, İş Kanunu m. 32 ve 34'e dayanan ödeme ve temerrüt ihtarnamesi; işçiler ve vekilleri için.

Ücreti ödeme gününden itibaren 20 gün içinde mücbir sebep dışında ödenmeyen işçi iş görmekten kaçınabilir; gününde ödenmeyen ücrete mevduata uygulanan en yüksek faiz uygulanır (İş K. m. 34). Ücretin ödenmemesi işçiye haklı nedenle derhâl fesih imkânı da verir (m. 24/II-e); fesih kararı verilecekse ihtarnamede açıkça yazılmalıdır. Ücret alacaklarında zamanaşımı beş yıldır (m. 32). İşçilik alacağı davası açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (7036 s. K. m. 3).