Duruşma Günü Tebliği (Davetiye / Çağrı Kâğıdı)
Mahkeme sizi belirli bir gün ve saatte duruşmaya çağırıyor. Taraf, tanık ya da sanık olmanıza göre gelmemenin sonuçları değişir.
Bu belge ne?
Duruşma davetiyesi, mahkemenin sizi belirli bir gün ve saatte duruşma salonunda bulunmaya çağırdığı tebligattır. Hukuk davalarında taraflar ön inceleme ve tahkikat duruşmalarına davetiye ile çağrılır (HMK m. 139, 147); ceza davalarında sanığa ve tanıklara çağrı kâğıdı gönderilir (CMK m. 43, 176).
Davetiyede mahkeme adı, esas numarası, duruşma tarihi ve saati, hangi sıfatla (davacı, davalı, tanık, sanık, katılan) çağrıldığınız ve gelmemenin sonuçlarına ilişkin ihtar bulunur. İhtarın içeriği sıfatınıza göre değişir; bu nedenle davetiyedeki “yokluğunuzda…” ile başlayan cümleyi dikkatle okuyun.
Ceza davasında sanığa gönderilen çağrı kâğıdıyla birlikte iddianame de tebliğ edilir ve duruşma günüyle tebliğ arasında en az bir hafta bulunmalıdır (CMK m. 176/4). Tanıklara gönderilen çağrı kâğıdında gelmemenin yaptırımları yazılıdır (CMK m. 44).
Sizin için ne anlama geliyor?
Hukuk davasında taraf olarak çağrıldıysanız: gelmemeniz davayı kaybetmenize doğrudan yol açmaz, ancak duruşma yokluğunuzda yapılır ve yapılan işlemlere itiraz edemezsiniz (HMK m. 147/2). İki taraf da gelmezse dosya işlemden kaldırılır; üç ay içinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır (HMK m. 150).
Tanık olarak çağrıldıysanız gelmek zorunludur. Geçerli mazeret bildirmeden gelmeyen tanık zorla getirilir ve sebep olduğu giderler kendisine ödettirilir; hukuk davasında ayrıca disiplin para cezası verilir (HMK m. 245; CMK m. 44). Tanıklıktan çekinme hakkınız varsa (yakın akrabalık, meslek sırrı) bunu duruşmada belirtebilirsiniz.
Sanık olarak çağrıldıysanız: kural olarak yokluğunuzda duruşma yapılamaz; gelmezseniz zorla getirilmenize veya hakkınızda yakalama emri çıkarılmasına karar verilebilir (CMK m. 193, 199). Bazı hâllerde (sorgunuz yapılmışsa ve ceza beklenmiyorsa) yokluğunuzda karar verilebilir (CMK m. 193/2, 195).
Duruşmaya katılamayacaksanız duruşmadan önce, belgeye dayalı mazeret dilekçesi verin (rapor, seyahat belgesi vb.). Mazeretin kabulü hâkimin takdirindedir; kabul edilirse duruşma ertelenir, edilmezse yukarıdaki sonuçlar uygulanır.
Hangi süre işliyor?
- Duruşma: davetiyedeki gün ve saat; adliyeye erken gidin, salon ve sıra numarasını kontrol edin.HMK m. 147; CMK m. 176
- Mazeret dilekçesi duruşma gününden önce verilmeli; belge eklenmelidir.HMK m. 147/2; Yargıtay uygulaması
- HesaplaDosya işlemden kaldırıldıysa 3 ay içinde yenileme talebi; yoksa dava açılmamış sayılır.HMK m. 150/4-5
Süreler tebliğ tarihinden işler; tebliğ günü sayılmaz, son gün tatile denk gelirse izleyen iş gününe uzar. Hesaplayıcı adli tatil ve e-tebligat kurallarını da uygular.
Şimdi ne yapmalı?
- 1
Davetiyede hangi sıfatla çağrıldığınızı (taraf, tanık, sanık, katılan) ve ihtar cümlesini belirleyin.
- 2
Tarih, saat, mahkeme ve salon bilgisini takviminize ekleyin; adliye girişinde kimlik kontrolü ve sıra nedeniyle en az 30-45 dakika erken gidin.
- 3
Taraf iseniz dosyayı gözden geçirin, sunulmamış delil ve belgeleri hazırlayın; tanık iseniz olayla ilgili tarih ve ayrıntıları hatırlamaya çalışın, belge getirin.
- 4
Gelemeyecekseniz belgeye dayalı mazeret dilekçesini duruşmadan önce mahkemeye verin ve kabul edilip edilmediğini UYAP'tan takip edin.
- 5
Duruşma sonunda tutanağı ve bir sonraki duruşma gününü öğrenin; UYAP Vatandaş üzerinden tutanaklara ulaşabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- Davetiyeyi görmezden gelmek: tanık ve sanık için zorla getirme, taraf için yokluğunda yargılama sonucu doğar.
- Mazereti duruşma günü veya sonrasında bildirmek: mazeret dilekçesi önceden ve belgeli verilmelidir.
- İki tarafın da gelmediği duruşmadan sonra dosyanın kendiliğinden devam edeceğini sanmak: dosya işlemden kalkar, 3 ay içinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır.
- Duruşma saatini “gün içinde” olarak yorumlamak: davetiyedeki saat çağrı sırasını belirler; geç kalınca duruşma yokluğunuzda yapılmış olabilir.
Aynı saatte başka bir duruşma, sağlık sorunu veya zorunlu görev nedeniyle duruşmaya katılamayacak avukatların, mazeretlerinin kabulü ve duruşmanın ertelenmesi için mahkemeye sunacağı dilekçe.
Belgede geçen ifadeler
Bu tür belgelerde sık görülen başlık ve cümleler; elinizdeki belgeyle karşılaştırın.
Dayanak mevzuat
- 6100 s. HMK m. 139, 147, 150, 243-245
- 5271 s. CMK m. 43-44, 176, 193-195, 199
Güncel metinler için mevzuat.gov.tr'ye bakın; parasal sınırlar her yıl değişir.
Sık sorulan sorular
Hukuk davalarında vekiliniz varsa duruşmaya kendiniz katılmak zorunda değilsiniz; mahkeme bizzat dinlenmenize karar vermişse (isticvap, HMK m. 169 vd.) veya boşanma gibi bazı davalarda tarafların dinlenmesi gerektiğinde bu değişir. Ceza davasında sanığın duruşmada bulunması kuraldır.
Avukatlar için e-duruşma uygulaması bulunmaktadır. Taraf ve tanıkların ses ve görüntü aktarımıyla (SEGBİS) dinlenmesi mahkemenin kararına bağlıdır; bunun için önceden mahkemeden talepte bulunmak gerekir.
Hayır; tanıklık kamu görevidir ve gelmemenin yaptırımı vardır. Duruşmada bildiğiniz kadarını doğru şekilde anlatmanız yeterlidir; hatırlamadığınızı söylemek de bir beyandır.
İlgili belgeler
Hukuki tavsiye değildir. Bu rehber kanun metinlerine dayanan genel bilgilendirmedir; süreler ve sonuçlar somut olaya, tebligatın usulüne ve mahkeme uygulamasına göre değişebilir. Belgeyi alır almaz bir avukata danışın; gelir durumunuz uygunsa baronun adli yardım bürosuna başvurabilirsiniz.
AwuCat bağımsız bir yazılımdır; T.C. Adalet Bakanlığı veya UYAP ile resmi bir bağlantısı yoktur. "UYAP" ilgili hak sahibinin tescilli markasıdır ve yalnızca dosya uyumluluğunu belirtmek için anılır.
Diğer belgeler: Tebligat ve Tebliğ Mazbatası (e-Tebligat dahil) · Ödeme Emri (İlamsız İcra Takibi) · Ödeme Emri (Kambiyo Senedi: Çek, Bono, Senet) · İcra Emri (İlamlı İcra Takibi) · Haciz İhbarnamesi (89/1, 89/2, 89/3) · Dava Dilekçesi Tebliği (Size Dava Açıldı) · Tensip Zaptı (Tensip Tutanağı) · Bilirkişi Raporu Tebliği · Gerekçeli Karar · İstinaf / Temyiz Dilekçesi Tebliği (Karşı Taraf Kanun Yoluna Gitti) · İddianame ve Kovuşturmaya Çağrı · Uzlaşma (Uzlaştırma) Daveti ve Teklifi · Trafik Cezası Tutanağı ve İdari Yaptırım Kararı · Tüketici Hakem Heyeti Kararı